Con chim gãy cánh (7)

Tôi kéo áo lên lau nước mắt và trở vào nhà. Thu Hồng cũng vừa thức dậy. Nàng nhìn tôi, nhoẻn miệng cười, nụ cười trẻ thơ tươi mát như không khí bình minh. Nụ cười trẻ thơ đó nhanh chóng xua tan mọi phiền não, tôi bỗng thấy lòng trở nên nhẹ nhàng; nàng là tất cả lý do để tôi tiếp tục cuộc đời trên trần thế. Tôi ngồi xuống mép giường, nắm lấy tay nàng. Tôi phải nói cho nàng biết phần nào giây phút lịch sử vô cùng trọng đại mà nàng đang trải qua, dù điều đó có thể bất lợi cho tâm trí nàng. Do đó, tôi cố lấy giọng bình thản giải thích cho nàng hiểu chiến tranh đã chấm dứt, hòa bình đang trở lại, không còn tiếng súng, không còn thù hận, không còn giết chóc nữa. Nàng mỉm cười nhưng trong cái nhìn vẫn đầy ắp lo âu.

Một lúc sau, tôi mở máy thu thanh. Sau những tin tức và những lời bình luận lộn xộn, tiếng ông tổng thống cuối cùng của miền Nam chậm rãi đọc lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, rồi tới thông cáo của ông tướng nào đó yêu cầu mọi quân nhân buông vũ khí. Tôi nghĩ rằng, sau khi tuyên bố xong, hai ông ấy sẽ tự tử chết để đỡ tủi cho linh hồn của đồng đội đã hi sinh ngoài chiến địa.

Con chim gãy cánh (6)

Bác tài cho xe chạy càn lên cỏ và dừng lại bên thềm nhà. Bác bước xuống xe, chạy vội ra sau, nhanh nhẹn mở cửa để tôi bế Thu Hồng ra. Thanh đã xuống trước, mở rộng cửa gian nhà. Tôi bước vào, thấy dễ chịu vì nhà đã sắp đặt gọn gàng nhờ một ngày làm việc cật lực của Thanh và chị Thịnh.

Căn nhà gồm một phòng duy nhất, ngang ba thước, sâu năm thước, phía sau có một chái nhỏ dùng làm bếp. Một chiếc giường nhỏ đặt phía trước, gần cửa ra vào. Kế bên là chiếc bàn trước đây Thu Hồng dùng để làm việc. Cuối phòng, chiếc giường khá lớn đặt cạnh một cái rương chứa tất cả quần áo của hai chị em.

Tôi đặt Thu Hồng lên giường lớn và quay ra trả tiền xe. Bác tài nhận tiền, nói cám ơn với nét mặt đầy thương cảm.

Con chim gãy cánh (5)

Tôi cố tìm một lý do để tự trấn an mình. Tôi nhớ lại cánh tay khét nắng dịu dàng nâng đầu tôi dậy và ân cần đưa bát cháo vào miệng tôi. Cử chỉ đó là bằng chứng quá thuyết phục về lòng nhân hậu của người dân tộc thiểu số chất phác nầy. Tôi tự trấn an mình bằng cách nghĩ rằng, lòng nhân hậu bẩm sinh của người Thượng, được nếp sống đơn sơ và chân thật làm thành trì bảo vệ, chủ nghĩa cộng sản xây dựng trên sự căm thù giai cấp không thể nào xuyên thủng được. Chủ nghĩa nầy chỉ thành công đối với những người có nhiều tham vọng, khôn lanh và biết tự hủy diệt bản chất nhân từ và chân thật tự nhiên của con người.

Ý nghĩ đó làm cho tôi an tâm. Tôi nhìn sang bên chỗ tiếng ngáy khi nãy phát ra. Tiếng ồ ồ chấm dứt rồi, chỉ còn tiếng thở đều đều trong đêm thực thanh vắng. Tôi thầm nghĩ họ đang cứu sống tôi. Kể từ hôm nay, tôi bước sang cuộc sống thứ hai, nhờ họ mà có. Họ thực sự là ân nhân của tôi, lòng tôi tràn ngập một niềm cảm khái mênh mang.

Tôi sực nghĩ đến Thu Hồng. Nàng thường nhắc đi nhắc lại tôi là ân nhân của nàng. Không, nếu số phận không dẫn tôi đến thì hai chị em nàng cũng tiếp tục sống trên đời nầy. Nơi đó, nàng đang ở giữa quần thể loài người văn minh. Chiến tranh dù có tàn ác nhưng khi lửa đạn đã đi qua thì cuộc sống vẫn còn nhiều đảm bảo. Còn ở đây, người dân thiểu số nhân hậu nầy mới thực sự là ân nhân của tôi. Trong chốn núi rừng thâm u nầy, ông ta là người duy nhất cứu mạng tôi, không còn ai khác nữa. Không có ông thì nhất định tôi phải bỏ lại nắm xương tàn tại đây.

Con chim gãy cánh (4)

Máy bay quân sự đưa tôi về Quảng trị. Tiểu khu báo cho tôi biết hai ngày sau mới có xe đưa lên tiền cứ của tiểu đoàn. Trễ phép mất hai ngày nhưng không sao, người ta cho hay tiểu đoàn vẫn còn đóng yên tại chỗ. Trong khi chờ đợi, tôi ở nhờ tại tiểu khu vì nơi đây có phòng vãng lai khá đầy đủ tiện nghi. Trong phòng đã có một anh sĩ quan cũng đi phép về và chờ đợi như tôi. Chúng tôi đi ăn cơm chung với nhau rồi trở về tiểu khu vì ở cái tỉnh địa đầu nầy, không có nhiều thú vui ăn chơi như các tỉnh khác của miền Nam. Chúng tôi có nguyên hai ngày để trò chuyện. Anh ta tự giới thiệu mình là trung úy Trần Hy, sĩ quan chiến tranh chính trị của Sư đoàn Một bộ binh. Không phải là sĩ quan tác chiến nhưng Trần Hy tham gia đều đặn các cuộc hành quân, mục đích là tìm tin tức và đề tài chiến trường để viết bài cho một tờ báo lớn ở Sài gòn. Quả thực, nói chuyện với anh, tôi tấy rõ sự hiểu biết sâu và rộng của anh về cuộc chiến tranh nầy. Tôi chăm chỉ nghe những nhận định của Hy vì một ý riêng.

Tôi đã hứa với Thu Hồng là sẽ xúc tiến thủ tục kết hôn với nàng. Lời hứa đó thốt lên trong lúc bồng bột khi hai chúng tôi đang quấn quít bên nhau. Sau khi rời xa nàng để trở về chốn địa đầu nầy, mùi hương của da thịt, của hơi thở người trinh nữ vẫn phảng phất quanh tôi, làm cho lời hứa dần dần trở thành một quyết định dứt khoát. Tôi muồn gần gũi bên nàng để “khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên”. Tuy nhiên, trong tình cảnh hiện tại của tôi, điều đó không dễ dàng thực hiện được. Tôi đang ở cách nàng quá xa, may lắm mỗi năm cũng chỉ được vài ngày gần gũi bên nhau.

Con chim gãy cánh (3)

KỲ trước tôi đã nói cho anh nghe tất cả bạn bè trong đại đội đã vui lòng để cho tôi “trấn lột” tất cả tiền bạc và mang đến tặng Thu Hồng. Ngay hôm sau, đơn vị tôi di chuyển ra Quảng trị. Chúng tôi phối hợp với sư đoàn Một Bộ binh cùng một số đơn vị của Mỹ phá vỡ các đường tiếp tế của cộng quân ngang qua thượng nguồn sông Bến hải.

Anh cũng biết, qua cuộc “tổng tấn công và nổi dậy”, phe cách mạng bị tiêu hao quá nhiều nhân lực và vũ khí. Họ cần miền Bắc bổ sung gấp rút, nên miền Nam phải chận yết hầu tiếp tế của họ. Họ chết quá nhiều trong cuộc tổng tấn công điên rồ vừa qua nên chúng tôi chiếm lấy trận địa không mấy khó khăn. Tuy nhiên, chúng tôi phải ở lại khá lâu cho mấy ông địa phương quân xây đồn đắp lũy để phòng thủ.

Một hôm tôi nhận được thư Thu Hồng. Bức thư khá dài, lời lẽ thực dễ thương, chữ viết đẹp và uyển chuyển, nhìn vào là thích ngay. Tôi đọc đi đọc lại nhiều lần đến thuộc lòng.

Con chim gãy cánh (2)

Buổi chiều, tất cả những lá thư được gom lại và bếp trưởng ôm lên văn phòng nộp cho quản giáo. Bắt đầu những ngày khắc khoải chờ đợi thư hồi âm. Chúng tôi đều biết, trong mấy tháng mình sống biệt lập và bó rọ trong không gian nhỏ bé và bưng bít nầy thì ngoài kia đang trải qua sự biến đổi kinh hoàng. Trong cơn lốc xoáy của cuộc đổi đời nầy, gia đình của mỗi người trong chúng tôi ra sao? Vợ con có sống đầy đủ không, có được ngày ba bữa hay không? Chúng tôi nóng lòng chờ mong tin tức biết bao.

Hai tuần sau, đợt thư hồi âm đầu tiên đã được kiểm duyệt xong, đưa xuống phát cho một số anh em. Chỉ độ một phần ba tù nhân nhận được thư trong ngày đầu. Ôi những lá thư! Ôi những dòng chữ từ bàn tay những người thân yêu, ôi những lời nói thầm lặng đầu tiên kể từ khi chúng tôi xa rời cuộc sống ngoài kia sau ngày miền Nam sụp đổ hoàn toàn!

Không khí trại sôi nổi hẳn lên. Người nhận được thư thì đọc ngấu nghiến, có người cười toe, có người nước mắt lưng tròng. Người chưa có thư thì bồn chồn chạy lui chạy tới, hỏi thăm tin tức bên ngoài qua những lá thư đã nhận được.

Những ngày kế tiếp, các lá thư lai rai đến với chúng tôi. Sau một tuần, quản giáo tuyên bố chấm dứt. Tất cả đều nhận được thư nhà, ngoại trừ một người. Đó là Hưng. Trông anh suy sụp như một cái cây mục nát đã đến lúc sụm xuống, không còn gắng gượng đứng thẳng được nữa.

Con chim gãy cánh (1)

TRẠI cải tạo nầy tập trung khoảng một ngàn người, chia thành năm khối gọi là bếp. Mỗi bếp lại chia thành đội, đội chia thành tổ, mỗi tổ gồm mười người. Tuy nhiên, tổ của tôi chỉ có chín người, với anh Nguyễn văn Tứ làm tổ trưởng. Chúng tôi gọi anh là Tứ tổ trưởng để phân biệt với anh Tứ ở phòng kế bên, không phải là tổ trưởng. Chín người trong tổ chúng tôi cùng sống chung trong một gian nhà nho nhỏ. Một sạp bằng tre chạy suốt bề dọc và chiếm hai phần bề ngang gian nhà, một phần ba còn lại dành cho đường đi. Sạp tre là chỗ ngủ, chỗ ăn, chỗ chơi, chỗ họp tổ để kiểm điểm và thảo luận bài học chính trị.

Tổ là đơn vị nhỏ nhất trong “biên chế” của trại, gồm những người liên hệ mật thiết với nhau trong ăn uống, lao động và học tập. Tuy nhiên, trong sinh hoạt riêng tư, tổ lại chia thành từng nhóm nhỏ, thường gồm hai người ghép thành một cặp cùng sở thích, cùng tâm tình. Tổ của tôi cũng có những cặp như thế.

Ồn ào nhất là cặp Quý-Thế. Quý hát còn Thế thì đánh nhịp theo. Khi Quý bắt đầu hát, Thế đánh nhịp vào bất cứ nơi nào thuận tay. Thế vỗ một cách nhiệt tình vào cái sạp tre, vào cánh cửa tôn, vào thùng đựng nước, vào cả lưng và bụng của người nào không may đứng gần khi ca sĩ cất tiếng hát. Tiếng hát của Quý thì ôi thôi! Nếu Quý lên biểu diễn trên sân khấu ca nhạc thì chắc chắn toàn thể khán giả đều vui lòng bỏ tiền mua vé để ra khỏi rạp. Giọng của Quý thì ồm ồm như giọng đùa giỡn của bầy heo nuôi trong chuồng. Quý chỉ hát một bài duy nhất và thường khởi đầu một cách bất ngờ. Đang ngồi im lặng lim dim như một triết gia mê mãi suy tư hay một vị chân tu tham thiền nhập định, bỗng Quý nhảy dựng lên la:

- Trường sơn đông (ự), Trường sơn tây (ự), hai đứa ở hai đầu xa thẳm…. Những binh đoàn nối nhau ra tiền tuyến….

Có hôm anh em chịu không nổi, chửi mắng và bảo Quý im đi thì Quý cười khì khì:

- Trước kia tao là sĩ quan chiến tranh chính trị mà. Bây giờ tao phải ca hát giúp tụi bây vui vẻ chịu đựng để có được ngày về với vợ con.